Als haringen in een ton...

Daaraan moest ik denken toen ik vandaag op weg ging richting Jayapura. Voor de nieuwe bengkel ben ik op zoek geweest naar wat gereedschap. Om in Jayapura te komen, is het het goedkoopst om de taxi te nemen. Hoe gaat dat dan? Nou zo: je kiest éën van de honderden taxibusjes uit, je gaat zitten, en als je uit wil stappen betaal je een bedrag, variërend van 2000 tot 4000 rupiah, ongeveer 20 tot 30 cent.

Om van Sentani naar Jayapura te komen, een afstand van ongeveer 30 kilometer, ofwel, door het vele stoppen, een dik uur werk hebben, moet je door een aantal plaatsen. Vanaf Sentani ga je naar Abepura, daarna naar Entrop, en dan naar Jayapura. Op de taxibusjes staat aangegeven naar welke plaatsen deze gaat, maar je kunt praktisch geen reis maken zonder over te stappen. De taxi van Sentani naar Abe(pura) rijdt heen en weer, en in Abe staat er weer een andere taxi klaar. Nou, één... Zeg maar honderd.

Tussen Sentani en Abé moet het ongeveer 4000 rupiah kosten. Het maakt niet uit waar je op dit traject uitstapt, altijd betaal je 4000. Vreemd. Tussen Pos Tujuh, ons huisje, en de bengkel van Mike ben ik met een ojek 5000 kwijt. En dat is 3 kilometer... ‘k Kan dus goedkoper met de taxi, in het vervolg.

Als haringen in een ton... Hoe krijg je 15 mensen op een oppervlakte van 3 vierkante meter? Door de prijzen laag te houden? Toch is het gaaf werk. Een beetje rondtoeren in zo’n aftands karretje, beetje tuteren, afrekenen, en gas d’r op. Het wordt helemaal leuk als er een soort stouwer meegaat: een jongen die volgens mij op provisie werkt, en probeert klanten te lokken. Tussen Abepura en Entrop zat er ook zo een in onze taxi. De manier waarop hij de volgende halte aanduidde: “Eneneneneneennentrop! Entrop enenenentrop! Entropentrop!” Ik heb met m’n oren lopen klapperen.

Maar goed.. heelhuids aangekomen in Jayapura ging ik op zoek naar een paar toko’s die me informatie konden verschaffen over bepaalde gereedschappen die ik nodig had. Navraag doen bij straatverkopers leverde weinig op, maar het is wel goed voor je taalgevoel. Uitgelegd dat ik geen orang Amerika ben, maar orang Belanda, dat ik in Sentani woon, de gewone rituelen voor een vrijpostige buitenlander die de weg komt vragen.

Ondertussen is het etenstijd geworden, en je ziet een KFC. Wat is er dan verleidelijker dan daar binnen te stappen en gewoon een zakje goede patat en een broodje kipburger? In ieder geval een redelijke vervanger voor Bert en Driek...

Nou komt het: voor de poelies: Ho ies eem’! Ik kom uit de KFC. Ik sta te wachten om de drukke weg over te steken. En dan: Ik hoor Nederlands achter me praten! Wat blijkt? Achter me staat een man, door en door bruin, geen Papuaans maar meer Javaans uiterlijk, die vraagt in vloeiend Nederlands waar ik vandaan kom in Nederland. “Zwolle, althans, daar ben ik geboren. Maar ik was niet lief genoeg om in het ziekenhuis te blijven, dus hebben mijn ouders me maar naar Genemuiden gebracht, 20 kilometer bij Zwolle vandaan”. “Oow, Zwolle, da’s Overijssel, in het oosten van Nederland.”
Wat ik al wist, maar nooit had meegemaakt en wat altijd verbaast als het je overkomt, is dat veel oudere Indonesiërs Nederlands hebben geleerd op school. Ook de topografie van Nederland was er maar even in gestampt, want Indonesië was zo groot, en Nederland zo klein, dus we pakken er Nederland ook maar even bij.

Voor de geschiedeniskenners: Nederland had een aantal koloniën, waaronder Indonesië. Nederland stichtte scholen, kerken, werkplaatsen en winkels. Alles liep een beetje uit de hand, en daarom werd Indonesië 62 jaar geleden onafhankelijk. Voordat alles echt Indonesië was, moest het echter nog een kleine 20 jaar duren. Zonder het te weten liep ik vandaag in het voormalige Hollandia, over de Wilhelminastraat en de Oranjelaan.
Vroeger zijn het mooie straten geweest...

Mijn gesprekspartner kon er geen genoeg van krijgen dat ik als Nederlander naar zijn inmiddels een beetje vies geworden stad gekomen was, en ik... ik heb echt genoten. We hebben een dik half uur op de stoep van KFC gezeten, voordat ik in de benen sprong.

Ik ben er vandaag goed achter gekomen dat het vroeger-was-alles-beter-gevoel niet alleen in Nederland leeft, maar ook ver daar buiten. Maar ik heb de man ook kunnen troosten dat er ontzettend veel organisaties op de wereld begaan zijn met Indonesië, en die er alles aan doen om van Indonesië een volwaardig, schoon en goed ontwikkeld land te maken.

Tja, en dan ga je weer terug, op dezelfde manier zoals je gekomen bent: als de spreekwoordelijke haring in de rammelende ton. Moet ik vertellen dat er veel rammelkasten zijn, dat er blijkbaar alleen gerepareerd moet worden als je de hele dag je knie tegen het dashbord moet houden omdat het anders naar beneden zakt? Moet ik vertellen dat er uit vele busjes een zwarte rook komt die nog te schadelijjk is voor de gezondheid om naar te kijken? Of moet ik vertellen van de man die naast me zat, redelijk Engels sprak, en die in Jayapura een toeristenkantoor wilde beginnen?

Geen van alle. In plaats daarvan wil ik via deze weg iedereen bedanken voor de reacties die ik kreeg, via dit weblog, en via andere kanalen. Het doet echt goed om te horen dat er mensen zijn die meeleven. Ook hoorde ik dat er problemen waren met mijn mailadres. Nogmaals: abeens@solcon.nl

Voor nu: genoeg. Voor later: Sampai Nanti!