From Wamena to Paris in 45 minutes…

Donderdagmiddag stond ik even in het kantoor van Helimission, tegenover het kompleks van Oikonomos. Ik sprak Tom Hans, koosnaampje Pa Tom, enige helicopterpiloot van Helimission in Wamena. Pa Tom vroeg hoe het ging in de bengkel, of hij binnenkort z’n motor even kon brengen, en aan het eind van het gesprek zij hij tussen neus en lippen door: “Ow we have a medevac tomorrow morning. If you want to join, 7.30 in the hangar.” Met andere woorden: Morgen is er een Medical Evacuation, oftewel een patiënt die van een post opgehaald moet worden met de helicopter. Af en toe neemt Pa Tom wel eens iemand mee, als er plaats is in de heli. Soms om hand en spandiensten te verlenen, maar meestal doet hij alles alleen. Dan is het gewoon een geweldig snoepreisje. Tom heeft mij ook al op zijn lijstje staan, en gistermorgen was het dus zover.

Flightplan:Wamena-Silimo-Wellagaray-Wamena. Vertrektijd 0800uur, verwachte terugkomsttijd: 1030uur. Naar Silimo om een patiënt terug te brengen naar haar kampong, vervolgens drie patiënten ophalen in Wellagaray voor Wamena. Heel in het kort het vliegschema voor de Papa Kilo-Uniform Charli Tango. Natuurlijk wilt u het hele verhaal...

Wamena-Silimo
Vertrokken om 8:30. Er was nogal wat gedoe over barang-barang (bagage) die mee moest naar Silimo. Een kruiwagen, rijst, en van allerlei andere dingen die het leven in een afgelegen kampung zo makkelijk kunnen maken. Silimo is een kleine kampong aan de voet van de twee na grootste bergen in Papua, de 4850 meter hogeWilhelminatop of Puncak Trikora. Bijna de enige bergtop in tropisch Indonesië waar ’s morgens vroeg sneeuw op de toppen ligt. De mysterieuze bergtop die praktisch altijd in wolken gehuld is. Waar het rond 10 uur ’s morgens regent, tot aan ’s avonds toe. De top die menigeen hier al eens gefrustreerd heeft, door zich in een wollen mantel te hullen en zich voor de rest niet meer laat zien. Ik heb er inderdaad van gedroomd om haar te zien, maar dat ik dat zou doen hoog en droog in een helikopter, daarvan heb ik nooit, maar dan ook nooit durven dromen.

Tja, daar zit je dan, met je lijf in de riemen, koptelefoon op, voorin als co-piloot, en maar kletsen met de piloot. Gewoon op en top genieten. Één klein foutje gemaakt, rondom dat verhaal van Trikora. Op een gegeven moment zouden we tussen twee bergen doorvliegen, waarvan ik dacht dat de linkse de Trikora zou zijn. Dus aan mijn kant, want ik zat links. Dus een beetje geknutseld met mijn camera, om er een goede plaat van te schieten. Schuifraampje open, lens naar buiten, en maar knippen. Tot op een gegeven moment Pa tom riep: “What are you doing? Trikora is on the right! That one is false Trikora, he would be it, but he couldn’t!” Schuifraampje dicht, en de camera naar rechts…

Aangekomen in Silimo was ik getuige van een vrij emotioneel weerzien van de patiënt met de bevolking. Zes mensen stonden ons op te wachten, en ik geloof dat er niet veel meer mensen wonen. Middenin het hooggebergte, Omgeven door oerwoud, met als enige vluchtweg een helicopterplatform en een radio. Maar Silimo was de plaats waar ons vluchtschema drastisch gewijzigd werd. De radioman vertelde ons dat ergens in een kampong verderop een ‘orang barat’ (een westerling) ziek was, en dat die absoluut naar een ziekenhuis getransporteerd moest worden. Van een berg gevallen, was het verhaal. Naam van het dorp: Paris. Beloofd dat we zullen kijken wat we doen konden, en daarmee stapten we de helicopter weer in.

Silimo-Paris
“Welke slimmerd gaat er nu op vakantie in Paris, er rijden geeneens treinen”, zei Pa Tom. “Misschien heeft hij zich inderdaad vergist, en is van schrik van een berg gevallen”, zei ik. Nog geen twee tellen later werd mijn aandacht getrokken door een straal licht boven uit een boom. “Een sein!” dacht ik, en zei: “Daar is Paris, daar moeten we heen”. “Nooit geweten dat de Eiffeltoren een knipperlichtje bovenin had”, zei Tom.

Zo gaat dat dus in een kampong zonder radio. Je stuurt iemand de boom in en als hij het motorgeronk hoort, begint hij als een gek te seinen. Dat zagen we, dus we vlogen over het dorp heen en zagen weer alle mensen buiten staan. Daar is toch iets gebeurd, dachten we, en zochten naar een geschikte plek om te landen. Eenmaal aan de grond werd het verhaal inderdaad bevestigd.

Een sportieve zestiger heeft het ijdele plan opgevat om met twee inheemse gidsen vanaf Wamena te gaan lopen en bergbeklimmen. Tent mee, backpacks mee, matrasje mee, en gaan. Het ultieme buitenleven.. Op een onbewaakt ogenblik is hij dus van een berg gevallen en terecht gekomen in Paris. Daar is hij waarschijnlijk een beetje opgevangen, met twee kapotte, bont en blauwe knieën, verscheidene wonden aan zijn benen, en praktisch niet aanspreekbaar. Bevend, onverstaanbaar en met bijna dubbele tong zei hij dat hij uit Denemarken kwam. Echt waar, ik heb gedacht: “Man, als ik jou was, op die leeftijd, dan bleef ik maar lekker achter de geraniums in Denemarken zitten. Wat zoek je nou midden in de rimboe, helemaal alleen, met alleen een paar dragers? Als die er niet geweest waren, had het je dood geworden!” De man was in shock, dacht ik. Goed, de spulletjes van de man ingeladen, gordels om en weer wegwezen.

Paris-Wellagaray
Onderweg naar Wellagaray werd het weer een beetje minder. Veel wolken, oogverblindend wit, met her en de regenbuien. Via de radio hoorden we veel berichten van omringende posten, met verzoeken voor pa Tom. “Het is echt een zieken-dagje vandaag!” Geland in Wellagaray, uitgestapt en kennisgemaakt met de bevolking daar. Een tijdje later wachtte ons weer een probleem: Er waren drie zieken, maar er wilden er vijf mee. Tja, als de helikopter de enige uitvluchtmogelijkheid is om naar de grote stad te komen, is dat natuurlijk wel een klein beetje begrijpelijk. Maar als daarmee de piloot gechanteerd wordt, dan is dat gewoon oerstom. Eén zieke man stond al op de treeplank, toen hij hoorde dat er mensen niet mee konden. “Dan ga ik er ook niet in”, zei hij. Waarop pa Tom de man bij kop en kont vatte, en hem de heli in gooide. Af en toe is lichamelijk geweld noodzakelijk, wist ik, maar dat dat in zo’n rap tempo kon, was mij volslagen onbekend. Er zijn verhalen bekend van mensen die aan het landingsgestel gingen hangen, terwijl de heli op wilde stijgen.

Wellagaray-Wamena
Affijn, de reis terug verliep zonder problemen. Genoten van het mooie weer, het ruige berglandschap waar wij middenin zitten, foto’s gemaakt, kortom: ultiem genieten.

In Wamena aangekomen wachtte het werk weer. Een hele ervaring rijker, een droom minder en een nieuw verhaal. Pa Tom, en u: Sampai Jumpa!

Edit:
Zondagmiddag tijdens de fellowship werd bekend dat de Deense toerist zaterdag in het ziekenhuis van Wamena aan zijn verwondingen is overleden. De man maakte officieel deel uit van een groep toeristen op expeditie, is ziek geworden onderweg (Malaria?) en is gestrand in Paris. Daar is hij, toen hij weer wat beter was, tijdens een wandeling van een berg gevallen.