Tot besluit...

Af en toe heb je van die plannen die je steeds maar weer vooruit schuift, en die uiteindelijk niet meer worden uitgevoerd. Dat dreigde ook een beetje voor plan-Habbema. Kortom: een lang gekoesterde wens kwam vandaag ineens uit. En hoe? Dat lees je hieronder.

Al vanaf het begin dat ik in Wamena ben, worden er plannen gemaakt om naar het Habbemameer te gaan. Maar ja, met wie, hoe, hoe lang? Kamperen of niet? Kano mee, of niet? Allemaal van die lastige vragen, en daarom bleef het vaak slechts bij plannen. Ook omdat we eigenlijk een beetje hadden besloten dat het een ‘blanke’ onderneming moest worden, moet er door verschillende mensen tijd worden vrij gemaakt. En door ‘wisselende bezetting’ van vrijwilligers bij Oikonomos kwam het plan een beetje op de lange baan. We zouden eerst met vier man, maar één van hen ging kort daarop weer terug naar Nederland. Met z’n drieën gaan? Of wachten op de nieuwe vrijwilliger? Uiteindelijk werd vorige week besloten, om met vijf man te gaan: Marnix, Martijn, Wilbert, Jan-Kees en ik. Ook omdat Jan-Kees volgende week weg gaat, en ik ook bijna, is het natuurlijk een ultiem afscheidsfeestje onder elkaar.

Ik werd vanmorgen om 05:15 door Wilbert gewekt, en stond tien minuten later met sterke koffie mijn spulletjes in te pakken. Droge kleren konden handig zijn, eten voor onderweg, en allemaal van die dingen die je nodig hebt als je een dagje gaat kamperen. Brandhout, voldoende proviand voor een warme maaltijd, kapmes, zonnebril, en nog meer ‘overbodige’ dingen. De bestemming van vandaag is Habbema meer, een meer op 3200 meter hoogte, aan de voet van de vroegere Wilhelminatop of Puncak Trikora, een berg van 4850 meter hoogte. Een bestemming die historische waarde heeft, en daarom een beetje achtergrondinformatie.

De Nederlandse ontdekkingsreiziger Lorentz was in 1909 de eerste blanke die de vlakte rond het Habbemameer zag. Het was tijdens zijn tweede expeditie naar het binnenland van Nieuw-Guinea. Het doel van de tocht was de centrale bergketen, het Sneeuwgebergte, te bereiken. In Borneo had hij om zijn lasten te dragen tweeëntachtig Dayaks gerecruteerd (hij gebruikte koppensnellers uit Borneop om de koppensnellers van Nieuw-Guinea te bezoeken). Het gezelschap werd beschermd tegen aanvallen van vijandige Papua’s door een militair escorte van drieënveertig soldaten en twintig dwangarbeiders, onder leiding van Luitenant Habbema.

De expeditie was varend vanuit het moerassige zuiden zover mogelijk de Noordrivier ogestoomd en begon op 9 oktober 1909 vanuit Alkmaar-bivak (in het zuiden van Papua) zijn trektocht naar de sneeuw in het noorden. Op 27 oktober lieten Lorentz, Van Nouhuys en Habbema een voedseldepot achter, Top-bivak, en gingen verder met slechts dertig dragers. Het volgende kamp, Oranje-bivak, was in een kaal landschap, bezaaid met stenen., Er waaide een koude wind. Ze vonden er een pad en een dierenklem, maar zagen geen bergbewoners. In het laatste kamp, Wilhelmina-bivak, was helemaal geen begroeiing meer en het was er koud, rond het vriespunt. Op 8 november beklommen Lorentz, Van Nouhuys en vijf Dayaks over de rotsen en bereikten de rand van de sneeuwkap, zo’n driehonderd meter onder de top. “Na alle obstakels die we hebben overwonnen,” schreef Lorentz, “zijn we blij eindelijk de sneeuw van Nieuw Guinee onder onze voeten te voelen”. Hoewel het zicht door de mist en wolken beperkt was, zagen ze in het noorden een lager gelegen gebied met heuvels, rievieren en een meer dat Lorentz de naam gaf van zijn achtergebleven luitenant, Habbema.

Een kleine dertig jaar later, in 1938, landt de Catalina van Richard Archbold op het Habbemameer. Archbold is de ontdekker geweest van de onder andere de Baliemvallei, een 14 maanden durend Nederlands-Amerikaans project met als doel onbereikte gebieden open te leggen en in kaart te brengen. Blijkbaar is het Habbemameer wel goed bevallen bij Richard, want men maakt een steiger om met het watervliegtuig aan te kunnen leggen. Blijkbaar is er in die tijd ook een hut gebouwd, iets hoger op een berg. Wat wel duidelijk bleek, is dat de mensen uit die tijd nog niet zo milieubewust waren als nu. Her en der rond de ruïne van de aanlegsteiger hebben we onder andere verroeste benzineblikken gevonden van de Hollandsche Petroleum Maatschappij...

Het heeft even geduurd, maar het kwam er toch van, de tocht. We hebben onze Mitsubishi Strada 2.5 liter turbodiesel volgeladen met alles wat we nodig dachten te hebben, inclusief opblaasbare kano, thermoskan, wokpan, brandhout en allemaal gekke dingen, en zijn op weg gegaan. Een rit van 45 kilometer, over grindwegen, met kuilen en gaten, berg op, berg af. Een fantastische tocht.

Onderweg hebben we een paar keer stil gestaan, gewoon om onze stramme benen even te strekken, en uiteraard in indrukwekkende omgevingen. Het hoogtepunt van de tocht kwam, toen we ineens oog in oog stonden met de Puncak Trikora, oftewel de vroegere Wilhelminatop. 4850 meter hoogte, en ’s morgens vroeg ligt er sneeuw op de top. Moet je nagaan: sneeuw in de tropen, 4 graden zuidelijk van de evenaar...

Herinner je nog dat verhaal van pa Tom? Mijn eerste kennismaking met een bergtop van betekenis? Dat pa Tom een beetje gefrustreerd uitriep: “Je fotografeert de verkeerde top! Díé daar moet je hebben, die andere is de nep-Trikora!” Goede les natuurlijk, en nu kon ik ze feilloos aanwijzen, de twee gezusters. Eigenlijk was er maar één top zichtbaar nu, de echte. De neppert zat in een dikke walm mist. Maar we moesten snel zijn om foto’s te maken, want in een kwartier tijd zat de hele top in de wolken, en kwam de andere top tevoorschijn.

Als je de Trikora voorbij bent, is het nog zo’n twintig minuten rijden naar het Habbemameer. Een ongeloofelijk mooie rit, in een soort toendra-gebied, met veel gras, grote keien, bloempjes die lijken op Edelweiss, en toch ruig en onherbergzaam. Een maximum temperatuur van 10 graden Celsius, en af en toe midden in de wolken.

Het absolute hoogtepunt van onze trip was het bereiden van een warme maaltijd, op 3500 meter hoogte, op een houtvuur, in een grote wok, voor 5 personen met een bere-honger. Doe dat maar eens na! Het eindresultaat was een grote pan vol Supermie, in tomatensaus, corned beef en gemengde groenten, wat de toepasselijke naam Supermie Habbema meekreeg. Ik heb zelden zó lekker gegeten!

Er valt veel over te zeggen, over de hele trip. Echter, de foto’s ervan zijn mooier dan het verhaal wat ik ervan kan maken. En aangezien mijn foto-ruimte hier niet zo groot is, en er onderweg aan de grootte van de foto’s gesleuteld wordt, zul je nog heel even moeten wachten op het eindresultaat.

Samen ziek... ook zoiets. Uiteraard kwamen we vermoeid de berg af rollen, richting Wamena. Voor mij zelfs zó vermoeid, dat ik me de volgende dag pontificaal versliep, en zelfs zo erg, dat ik een kwartier vóór het einde van de kerkdienst wakker werd. Kwart over tien! Wat een tijd! Maar gelukkig hebben we internet hier, en is een preek zo gedownload. Maar goed, onder het middageten zaten Jan-Kees, Wilbert en ik even wat foto’s te kijken van het tochie, wat we de vorige dag hebben gemaakt. We aten tosti’s, en waarschijnlijk had ik wat teveel olie in de pan gedaan. Affijn, ’s middags gaan we uit elkaar, om naar de kerk te gaan, een preek te luisteren of naar de Fellowship-Church, waarna we lekker zouden gaan eten, en eventueel iemand uitnodigen. Maar gedurende de fellowship voelde ik me niet echt lekker worden. Een buikpijn!

Ik kom thuis, Wilbert komt thuis, en ik vertel hem dat ik me niet lekker voel. “Jij ook al? Ik heb ook buikpijn!” Komt Jan-Kees binnen, en even later komen we tot de gezellige conclusie dat het maar beter is dat we zo snel mogelijk het bed in duiken. Allemaal buikpijn. We hebben er hard om moeten lachen trouwens. Iedereen zat zijn (eigen) buik eens goed te masseren, en toen was de pijn weer dragelijk voor een paar minuten.

Je vraagt je natuurlijk af, en als je het niet deed, dan doe je het nu: “Wanneer komt die jongen nou weer eens naar Nederland?” Nou, als alles goed mag gaan, 21 mei, 05:35, Nederlandse tijd, op Schiphol. Dus... nog een dag of 10. Eigenlijk ga ik hier woensdag 14 mei vandaan, waarna ik even een paar dagen op Bali ga genieten, en waarna ik weer met de grote blauwe vogel naar huis kom.

Conclusie: Het afscheid van Wamena is begonnen. Feestje hier, feestje daar, even aankloppen bij deze, en bij die, spulletjes terugbrengen die je een half jaar geleden al geleend had, je weet hoe het gaat. Tja, die feestjes, dat was me wat. Afgelopen dinsdagmiddag hadden we het afscheidsfeestje van Oikonomos Papua. Alle collega’s waren uitgenodigd, om een kipje te braden aan de rivier Baliem, een pot voetbal te spelen, kortom: Dikke pret. Als afscheidscadeau hebben ze een batik-blouse laten maken. Heel leuk.

Vanavond een afscheidsavond met de Bomela-boys gehad. Onze bijbelstudiegroep, waarmee we elke zaterdagavond bij elkaar zitten hebben extra aandacht besteed aan mijn vertrek. Daarna hebben ze uitvoerig bedankt voor de gastvrijheid, de tijd en dergelijke. Bovenal hebben we gebeden om zegen op dit werk, op dit soort gelegenheden, waarbij bewust en serieus over Gods Woord wordt nagedacht.

De komende week wordt een afscheidsweek. Afscheid van het werk, van de collega’s, van de community, de bengkel, de vrienden en vriendinnen, de mensen in de toko’s waar ik vaste klant was, en op welke manier ik ook connecties had met mensen om me heen. Maar bovenal wordt het een afscheid van dit weblog. U zult hierna namelijk geen verhalen meer lezen van mijn hand, omdat ik dit blog verplaats naar een nieuw te bouwen website.

Door mijn taalleraar Yohannes werd mij ooit een boek aangeraden met de titel: “Bunga naik di tempat sampah”. Oftewel: Er groeit een bloem op de vuilnisbelt. Beeldspraak voor de goede dingen die er in Papua gedaan zijn. Dezelfde beeldspraak is ook op mij van toepassing, denk ik. In deze tien maanden dat ik hier ben, heb ik zoveel waardering gekregen voor Papua en Papua’s, dat er in mijn hart een plekje voor hen gekomen is. Op de vele verkeerde, cultuur-andere dingen, groeit de bloem van christelijk geloof, hoop en liefde.

Over twee weken hoop ik weer thuis te zijn. Mijn taak is over, in Papua, al hoop ik op een terugkeer. Maar het werk gaat door. Door anderen. Door een Andere. Bidt u mee voor een voorspoedig verloop van dat werk?

Sampai bertemu di Belanda!