Tweewielerperikelen...

Na een moment van diepe bezinning is het weer tijd om u enigzins te vermaken met belevenissen uit de andere hoek van de wereld. Hoe waren de kerstdagen? Goed. Anders dan in Nederland? Ja. Natuurlijk mis je je familie, je allerbeste vrienden, het ‘samen naar de kerk gaan’, je kent dat allemaal wel. Maar ik heb de indruk dat er, op enkele verschillen na, veel dingen hetzelfde waren als in Nederland. Hier ga je toch ook gewoon naar de kerk? Hier zit je toch ook bij elkaar, aan de koffie, en lekker eten? Maar hier voelde het even als een hele grote familie, als we gezellig samen aan tafel zaten, kerstliederen zongen, kortom: ik heb intens genoten.

Terug naar de titel. Wat bedoel je toch? Nou gewoon, ik heb deze week nogal wat meegemaakt met een tweewieler met een hulpmotor. Oftewel een Honda Tiger 2000. Een leuke motor, waarmee ik lekker door de Baliem-vallei heb getoerd. Her en der wat foto’s gemaakt, om u weer een beetje tevreden te stellen. Maar met die motor heb ik nogal wat beleefd. Luister maar...

Je zult op een dag (vorige week dinsdag) maar uitgenodigd worden om met een groepje mensen naar een kampong te gaan, op de motor, ergens hoog in de bergen. Je vraagt es wie er meegaan, mensen zoals Geerten Vreugdenhil (MAF), een paar Amerikaanse collega’s, mijn huisgenoot Jan-Kees, en Kees, een vriend, die voor die gelegenheid speciaal overgekomen is uit Nederland. Daarnaast zul je de waarschuwing maar krijgen dat je motor onderweg af kan slaan, omdat de hellingen een beetje steil zijn.

Al met al voorzichtigheid geboden dus. Woensdagmorgen een bakkie gedaan bij de Vreugdenhils, waarna we de stoute schoenen maar aangetrokken hebben. Helm op, tas op de rug, en gaan met die banaan. Het leek het jaarlijkse uitje van de motorclub Wamena wel. Uit veiligheidsoverwegingen besloot ik achter Geerten aan te rijden, die kent de kuilen en gaten een beetje. Maar ja, onervaren als ik ben en niet in het bezit van zo’n dikke Yamaha off-the-road motor, met van die brede sokken, ging het allemaal wel een beetje hard. Hee, een brugje, net wat hoger dan de straat... “O dat is leuk, ik ga eroverheen springen”, denkt Geerten. Iets wat ik hem niet na wil doen.

Onderweg natuurlijk even stoppen, om te wachten op de anderen. Net voor het moment dat het echt moeilijk zal gaan worden. We hadden al wat hellingen gehad, maar dat was een peuleschilletje vergeleken met wat er zou gaan komen. Ondertussen was de weg overgegaan van glad asfalt naar asfalt met kuilen en hopen klei, naar half asfalt-half keien, naar lekker grind. We stopten aan het eind van de Baliemvallei, waar we even de tijd hadden om een paar foto’s te maken. Sjekkietijd...

Daarna kwam het allermoeilijkste stuk. Een hele lange afdaling, met op het diepste punt een houten brugje, waarna het ineens steil omhoog ging. Voor kilometers. En inderdaad, doordat één van de motoren afsloeg, bleef ik even wachten op een vlak stukje, maar toen ik weer begon met de klim, sloeg mijn motor ook af. Nou, daar zit je dan, met 200 cc onder je kont, die het loodje legt. Starten op een berghelling, met alle remmen krampachtig vast is niet echt een pretje. Honda heeft een slogan: “The power of dreams.” Op dat moment droom je even van power, ja.

Maar goed, op een gegeven moment had ‘ie er kennelijk weer zin in, en dus reden we naar de top van de berg, waar we uitzicht hadden over het doel van onze reis: Tangma. Een klein dorp, waar vroeger, in de ‘70er jaren een MAF-vliegtuigje is verongelukt met een Nederlandse missionarisfamilie aan boord. Verschrikkelijk. Eén van de gezinsleden heeft het overleefd. Beneden in het dorp aangekomen hebben we het er uitgebreid over gehad met de bevolking.

Na even in een missionarishuis gezeten te hebben, moesten we helaas de hartelijke bevolking weer verlaten. Er was ons inmiddels al een lunch beloofd door de bevolking, maar die moesten we afslaan. We hadden niet voor niets ons eigen brood bij ons! En dat hebben we onderweg ook lekker burgemeester gemaakt! Brood met pindakaas en hagelslag...

Na een veilige reis terug, na een geslaagde dag zaten we een uur later met een lekkere kouwe snuffel op de bank, om alle stof van onze tong te spoelen. Wat jammer dat bier hier zo ontzettend duur is. Voor een blikje Bir Bintang (bier met een ster, oftewel een dochtermerk van Heineken) betaal je hier al gauw 35.000 rupiah, zeg maar 3 euro. Voor Anker, waarschijnlijk een dochter van Amstel, hebben we ook zoiets neergeteld. Maar dan het wat zwaardere Guiness... het alcoholpercentage maakt de prijs van 40.000 rupiah tenminste nog enigzins rendabel. Beetje humor: Op de blikjes staat niet: geniet maar drink met mate, maar: Minum dengan teman. In normaal Nederlands: Drink met je maten.

Volgende avontuur: Op de motor naar Pasvallei. Afgelopen vrijdag zou er een groot feest zijn in Pasvallei. Vraag me niet precies hoe het zit, want ik ken het hele regeringssysteem ook niet. Wat ik ervan weet is, dat Indonesië bestaat uit provincies, kabupaten, distrik of daerah, dessa, kampong. Zoiets. Een dorp, kampong, heeft een hoofd. Een distrik heeft weer een hoofd. Een kabupaten, wat dan zal bestaan uit verschillende districten, heeft een bupati, een burgemeester. Daarboven staat weer een hoger iemand in rang, een kepala suku, en daarna volgens mij de gouverneur en de president. Ooit heb ik eens gezegd dat er in Indonesië maar één systeem te begrijpen valt: Het systeem dat de zon om zes uur ’s morgens opkomt en om zes uur ’s avonds weer onder gaat.

Het feest draaide om het feit dat er een nieuwe kabupaten is geïnstalleerd. De regio Pasvallei is nu een zelfstandige kabupaten. Als dank daarvoor is er een traditioneel feest georganiseerd. Nou, nu zijn we er toch uit? Er is iets belangrijks gebeurd, en daarom is er feest. Vergeet de rest, maar onthoud de belevenissen daar. En natuurlijk de weg ernaartoe, want die was ook onvergetelijk.

Ik heb u natuurlijk al eens verteld over de “bumpy-road”, naar Pasvallei. Nou, die wordt er op de motor niet echt beter van, kan ik u vertellen. De motor hield zich perfect, geen centje pijn, als je maar voorzichtig doet. Als je je ogen maar open houdt. En dat heb ik gedaan! Jan-kees en zijn vriend zouden ook naar Pasvallei gaan, en we zouden elkaar onderweg wel ergens ontmoeten, waarna we de moeilijkste stukken samen zouden rijden. Voor het geval dat er wat mis zou gaan, had ik in ieder geval back-up.

Waar gingen we eigenlijk naartoe? Naar een feest. Dat heb ik al verteld. Een feest waarbij alle kampongs, behorende bij Kabupaten Pasvallei uitgenodigd zijn om mee te doen aan een bakar batu. Het liefst in traditionele kleding. Ik hoor u al denken: O, o, blote mannen, halfblote vrouwen, enzovoort. Nou, niets is minder waar. Natuurlijk waren er mensen in de bekende dracht, maar het merendeel van de mensen was degelijk gekleed. Sportbroekje aan, grasrokje erover, strak truitje aan, traditionele hoed op, gezichten beschilderd, ziedaar de vrouw. De man? Blote buiken, broek aan, hoofdtooi op, ingesmeerd met varkensvet, en eveneens beschilderd.

Onderweg, bij kampong kilometer 52, kwam ik de hele bevolking tegen van die kampong. Daar ben ik maar eens gestopt, om alvast een voorproefje te krijgen van wat me in Pasvallei te wachten stond. Er bleek een soort vergadering aan de gang te zijn, over de vraag of men het veilig genoeg vond om wel mee te doen. Er gingen al maar eens wat vrouwen oefenen om het traditionele dansen onder de knie te krijgen. Vervolgens deden er ook een paar mannen mee. Grote gevaarlijke speren in de vingers, twee en een half, tot drie meter lang, anderen boog en pijlen, weer anderen met stokken waaraan veren bevestigd waren. Er liep zelfs een vrouw tussen met een kleurige plumeaux, zo’n stoffer die we in Nederland gebruiken om de radiator mee af te stoffen. Die was aangesloten bij de dierenbescherming, of Greenpeace ofzo, en was het gebruik van veren een beetje zat.

Maar ja, je kunt grappen genoeg over ze maken, maar er zal maar iemand op je af komen met een speer van drie meter, klaar om te gooien... Ik had de moed om te blijven staan, blijkbaar tot goedkeuring van de bevolking. Er ging een gejuich op, en ik voelde me een held. Opeens week de menigte uiteen, want er klonk motorgeronk. Daar kwamen de jongens aan, waar ik op stond te wachten. Uiteindelijk zijn we, na wat foto’s gemaakt te hebben weer verder gereden, op naar Pasvallei.

De weg was een beetje slecht, maar het was al met al goed te doen. Onderweg stond een taxi koelwater te verwisselen. Motor aan de kook. Vol gestouwd met mensen, allemaal op weg naar het feest. Ik had werkelijk waar geen idee meer wat me allemaal te wachten stond.

Maar goed, om een lang verhaal nog enigzins uit te breiden.. We kwamen zonder al te veel kleerscheuren en botbreuken aan in Pasvallei. Een warm ontvangst door wat collega’s van Oikonomos Papua, die in Pasvallei wonen, en natuurlijk een warme ontmoeting met Jette Flipse. Natuurlijk even een bakkie doen bij d’r thuis, en uiteraard hebben we haar de oren van het hoofd gevraagd over de reden van het feest.

Goed, we hebben gegeten, geslapen, en om half vier ’s morgens begon het feest. Voor de Pasvalleiers dan, want ik lag nog lekker in bed. Maar jah, af en toe word je dan wakker gehouden van het zingen van de feestvierders. Ik heb liggen genieten. Natuurlijk heb je geen idee wat ze nou eigenlijk zingen, maar het is gewoon gaaf, om een massa mensen op zo’n primitieve manier bezig te horen.
Op een tijd die me meer aansprak, heb ik maar eens een flink ontbijt genomen. Rond een uur of acht stond ik dan op de vliegstrip van Pasvallei, waar het feest gehouden zou worden. Eigenlijk gewoon voor de deur, want ons gastenhuis staat aan de strip. Aan de andere kant van de strip staat de kerk, waar men een heus podium had gebouwd, waar iemand continue iets door een microfoon brulde. Deze keer was het Jali, dus ik kon er totaal niets van verstaan.

De dag ervoor waren er al aardig wat stammen aangekomen, het was alleen nog wachten op de stammen die het verst weg wonen. En het merendeel van de mensen kwam te voet, ook al is dat zo’n 40 kilometer door de bergen. Plus dat iedere stam een varken hoorde mee te nemen, plus de nodige groenten. Dat geeft natuurlijk een beetje vertraging. Maar daardoor kon de bakar batu, waar het feest eigenlijk om draaide, niet eerder beginnen. Samen uit, samen thuis.

En de bakar batu was me er eentje. 35 varkens! Een groot gedeelte scheen geschonken te zijn door de pemerinta, de regering, maar toch... Die varkens moeten allemaal geslacht worden, schoongemaakt, gekookt, enzovoort enzovoort. Al met al een hele organisatie.

Hoe was de dag? Vol indrukken. Boordevol. Het ene moment sta je met deze te praten, dan weer met die. Ik heb me erover verbaasd, hoeveel bekenden je kunt maken in die zes maanden dat ik hier nu ben. Vanaf de grond tot hoog op de ladder in de regering. Gekscherend vroeg ik aan Joshua, een hoge pief in de regering, en tevens een belangrijk iemand binnen Oikonomos Papua: “Je zorgt toch wel dat we een beetje goed vlees krijgen?” “Nou, er wordt op dit moment speciaal voor je gekookt, het allerbeste van het varken is zometeen voor jou!”

Bij een feest horen belangrijke personen. De bupati kwam daarom ook nog even langs. Rond een uur of twaalf moest iedereen van de vliegstrip af, want daar kwam de kolonne met auto’s van de pemerinta. Bovenaan de strip stapte hij uit, met zijn gevolg. Opeens klonk er een geweldig gejoel van de honderden mensen, die de belangrijke man welkom heetten. Vervolgens stapte hij een huis binnen, met de belangrijkste personen uit Pasvallei, om even een bakkie te doen en bij te komen van de reis.

Het was inmiddels één uur, en eigenlijk wilde ik weer terug naar Wamena. Ik had nog een beste reis voor de boeg, en ik zag de lucht al weer helemaal dichtzakken. Dus zei ik tegen enkele mensen dat ik alvast mijn spullen in ging pakken, de motor klaarmaken, en dat ik daarna echt weg moest. De bakar batu was nog steeds niet klaar, maar die zou ongetwijfeld zonder mij ook wel doorgaan.

Op het moment dat ik mijn rugtas naar de motor droeg, schoot een belangrijk persoon me aan, om te melden dat het eten gereed was. Tja, dan kun je niets anders meer doen dan dank je wel zeggen en meegaan. Je stapt een eetzaal binnen, vol met alle mensen die iets te zeggen hebben in ’s lands vergaderzalen. Daar zit je dan. Veilig naast Joshua. Die bijt tenmiste niet. En daar kun je grappen mee maken. Op een gegeven moment vroeg hij mij dezelfde vraag die u me al zovaak hebt gesteld. Hoe lang ik hier nog bleef. Waarop ik hem duidelijk maakte, dat ik hier altijd wel wilde blijven, maar dat dat om de papierenkwestie van visa en werkvergunningen niet mogelijk was. “Joshua, kun je me niet een paar mensen aanwijzen, die me daar een handje bij kunnen helpen?”

Tja, tot hoe lang blijf ik hier eigenlijk? Ik kan er nog niet heel veel over zeggen, omdat het binnen de organisatie nog niet helemaal rond is, maar het is al wel duidelijk, dat ik in februari nog niet thuis ben. Naar aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid duurt dat nog tot eind april. Nog even wachten. Als de data bekend zijn, dan zal ik dat zeker laten weten.

Om een heel lang verhaal een beetje af te ronden: Ik wilde weg. Gauw gauw een paar stukken varken naar binnen gewerkt, met lekkere witte rijst en groenten, een paar stukken kip, en met een lekkere volle maag, en een tintelende tong van de sambal stapte ik op de motor om de reis aan te vangen. Onderweg een fikse bui regen gehad, waarin ik dik drie kwartier heb staan schuilen onder een afdakje, bij een lekker houtvuurtje, daarna nog drie keer nat geregend, en vervolgens kwam ik bibberend en koud in Wamena aan. Gelukkig is alles goed gegaan. Want de weg is echt geen pretje, en ik doe het noooooit weer, op de motor. In de regen.

Bij dit bericht horen wat foto’s. Die zeggen meer dan de 2.440 woorden die ik nu op papier heb staan. Geniet ervan. Dat deed ik ook.

Tot slot van deze belevenis wil ik iedereen bedanken voor de reacties op mijn weblog en daarbuiten. Volgende week heb ik een week vakantie, en die ga ik doorbrengen in Nipsan. Ik hoop u eind volgende week weer een vermakelijk verhaal voor te kunnen schotelen. Natuurlijk weet ik ook dat we volgende week een nieuw jaar ingaan. Daar hopen we volgende week uitgebreid bij stil te staan.

Enneh... ook hier is vuurwerk en carbid, en er wordt mee geschoten ook! Maar ik hoop er niet aan mee te doen.

Tuhan berkati kamu tahun 2008, dan sampai nanti!
Gods zegen in het jaar 2008, en tot later!